His Majesty’s Hospital Ship BRITANNIC

[ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ]

His Majesty’s Hospital Ship BRITANNIC

Κείμενο: Ρένα Γιατροπούλου
Ιστορική έρευνα – Φωτογραφίες : Κώστας Θωκταρίδης

Αδελφό πλοίο του θρυλικού Τιτανικού, κατασκευάστηκε 2 χρόνια μετά το τραγικό τέλος του «Πλοίου των Ονείρων», από την ίδια πλοιοκτήτρια εταιρεία, την WHITE STAR LINE. Όταν συνέβει το ναυάγιο που συντάραξε όλο τον κόσμο o ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΣ ήταν ήδη «στα σκαριά». Βρισκόταν στα ναυπηγεία Harland & Wolff, στο Belfast, στα πρώτα στάδια της κατασκευής του. Όντας το τελευταίο από τα τρία πολυτελέστατα υπερωκεάνια της White Star Line – το 1ο ήταν ο Ολυμπιακός και το 2ο ο Tιτανικός – o Bρετανικός, έφερε βαρύ φορτίο… έπρεπε να καταφέρει να σβήσει τις τραγικές μνήμες από την τύχη του αδελφού του πλοίου και να διασώσει το κύρος της πλοιοκτήτριας εταιρείας. Αυτή την φορά η White Star Line δεν είχε περιθώρια για λάθη.
Η τραγωδία του Τιτανικού ήταν ήδη, ένα πολύ μεγάλο πλήγμα. Ο Βρετανικός έπρεπε να είναι αβύθιστος...

Ήταν μεγαλύτερο από τον Τιτανικό, καλύτερα θωρακισμένο, με 17 στεγανά, 9 καταστρώματα, 29 ατσάλινους λέβητες, 2 προπέλες που ζύγιζαν 38 τόνους η καθεμία και 50 σωσίβιες λέμβους που αποτελούσαν εγγύηση για την ασφάλεια των επιβατών του. Κι όμως. Ο Βρετανικός βυθίστηκε το Νοέμβριο του 1916, ενώ έπλεε στην θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στην Τζια και την Μακρόνησο και έγινε το 5ο μεγαλύτερο ναυάγιο στον κόσμο.
Χρειάστηκαν μόνο 55 λεπτά για να εξαφανιστεί από την επιφάνεια της Θάλασσας, παίρνοντας μαζί του πολλά μυστικά .
Ενενήντα χρόνια μετά, το μυστήριο της βύθισης του Βρετανικού, παραμένει ανεξιχνίαστο αφού κανείς μέχρι σήμερα δεν κατάφερε να ανακαλύψει ΤΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΣΥΝΕΒΕΙ εκείνο το μοιραίο πρωινό ...

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ του 1911. ΝΑΥΠΗΓΕΙΟ HARLAND & WOLF, BELFAST
Ένας τιτάνας γεννιέται
Το Νοέμβριο του 1911, στα ναυπηγεία Harland & Wolf αρχίζει η κατασκευή του τρίτου κατά σειρά γιγαντιαίου υπερωκεάνιου της White Star Line, το οποίο σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες επρόκειτο να ονομαστεί Gigantic. Με την είδηση της βύθισης του Τιτανικού όμως, οι εργασίες σταματούν προσωρινά μέχρι να γίνουν οι απαραίτητες έρευνες σχετικά με τις συνθήκες του δυστυχήματος. Όταν η ναυπήγηση του υπερωκεάνιου ξαναρχίζει, έχουν πλέον αποφασιστεί αρκετές κατασκευαστικές βελτιώσεις και ένα νέο όνομα έχει βρεθεί έτσι ώστε να μη θυμίζει τόσο τον Τιτανικό. Το υπερωκεάνιο της White Star Line θα ονομαζόταν Βρετανικός, μία επιλογή αρκετά έξυπνη αφού το προηγούμενο συνονόματο πλοίο είχε διαγράψει μία επιτυχή καριέρα ενώ το ίδιο το όνομα ηχούσε αρκετά πατριωτικό.
Από αξιολόγηση των καταθέσεων επιζώντων - μεταξύ των οποίων ήταν και αξιωματικοί - του Τιτανικού, επιβάλλονται άμεσα τεχνικές βελτιώσεις τόσο στην κατασκευή όσο και στην γενικότερη θωράκιση του πλοίου. Στεγανά με διπλή επένδυση αυξάνουν το πλάτος του Βρετανικού, κατά 18 ίντσες. Τα στεγανά αυτά καλύπτουν την περιοχή κατά μήκος των μηχανών και των λεβητων. Μαζί με τα καζάνια νερού η εσωτερική επένδυση, διαιρείται σε διαμερίσματα και υψώνεται 4 πόδια πάνω από τη γραμμή φόρτωσης καλύπτοντας το 60% του συνολικού μήκους του πλοίου. Αλλαγές γίνονται και στα βασικά στεγανά. Προστίθεται ένα ακόμη στο μηχανοστάσιο και ο αριθμός των συνολικών στεγανών φτάνει τα 17, εκ των οποίων τα 5 εκτείνονται μέχρι το επίπεδο της γέφυρας και υψώνονται περίπου 40 πόδια από την ίσαλο. Στα δύο σετ τετρακύλινδρων παλινδρομικών μηχανών τριπλής εκτόνωσης ( η κάθε μηχανή είχε ισχύ 16.000 H.P. ), προστίθεται μία τουρμπίνα με ισχύ 18.000 HP, κάνοντας έτσι τη συνολική ισχύ των μηχανών να φτάνει στα 50 000 HP. Ο Βρετανικός εξοπλίζεται με 48 ανοιχτές σωσίβιες λέμβους , 46 από τις οποίες έχουν μήκος 34 πόδια και είναι οι μεγαλύτερες που εγκαταστάθηκαν ποτέ σε πλοίο, ενώ δύο από αυτές έχουν αυτόνομες μηχανές και ασυρμάτους. Δύο επιπλέον σωσίβιες λέμβοι μήκους 26 ποδών τοποθετούνται μία σε κάθε πλευρά της γέφυρας. Τα μέτρα ασφαλείας αυξάνονται και ένας σωλήνας που λειτουργεί με αέρα, τοποθετείται από την καμπίνα επικοινωνιών προς τη γέφυρα, για την γρήγορη μεταβίβαση των μηνυμάτων. Έτσι ο ασυρματιστής δεν χρειάζεται να αφήσει το πόστο του για να μεταφέρει στη γέφυρα τα σήματα ναυσιπλοίας. Αν κάτι παρόμοιο υπήρχε στον Τιτανικό, το μήνυμα από το Mesaba που προειδοποιούσε για την ύπαρξη του παγόβουνου, το οποίο ελήφθη μόλις δύο ώρες πριν την σύγκρουση, ίσως να είχε φθάσει στη γέφυρα και η τραγωδία να είχε αποφευχθεί…
Ο Βρετανικός όμως, είχε και επιπρόσθετες πολυτελείς παροχές σε σύγκριση με τα δύο προγενέστερα πλοία της ίδιας εταιρείας. Είχε περισσότερα δωμάτια με ατομικό λουτρό και οι εσωτερικές υδραυλικές σωληνώσεις βελτιώθηκαν έτσι ώστε να υπάρχει ζεστό νερό δευτερόλεπτα μετά το άνοιγμα της βρύσης. Ακόμα, ένα γυμναστήριο τοποθετήθηκε μέσα στο κλειστό πρυμναίο κατάστρωμα για τους επιβάτες της Β΄ θέσης.
Ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος που ξεσπά τον Αύγουστο του 1914 βρίσκει τον Βρετανικό υπό κατασκευή. Μετά τις αναγκαίες μετατροπές ο Βρετανικός καθελκύεται στις 26 Φεβρουαρίου του 1914, στο Mπέλφαστ. Τον επόμενο χρόνο και πριν ο Βρετανικός εξοπλιστεί πλήρως, το ναυαρχείο διατάζει την ολοκλήρωσή του ως νοσοκομειακό πλοίο και το επιτάσσει για τις ανάγκες του πολέμου (13 Νοεμβρίου 1915). Η White Star Line νοικιάζει το Βρετανικό, στο ναυαρχείο για περίπου 24.000 λίρες το μήνα.
Οι πολυτελείς κατασκευές στο εσωτερικό του πλοίου αφαιρούνται όλες και τοποθετούνται σε υπόστεγα, για να αντικατασταθούν με πιο αναγκαίους και πρακτικούς χώρους. Ύστερα από τις απαραίτητες διαρρυθμίσεις, το πλοίο είναι έτοιμο να φιλοξενήσει 3.309 τραυματίες. Ο Βρετανικός εξοπλίζεται με περισσότερες σωσίβιες λέμβους φτάνοντας τον συνολικό αριθμό των 58. Εξωτερικά, βάφεται με τα διεθνή χρώματα των νοσοκομειακών πλοίων, δηλαδή άσπρο με μία πράσινη γραμμή σε κάθε πλευρά και 3 μεγάλους κόκκινους σταυρούς να υποδηλώνουν την ιδιότητά του. Στο φως της ημέρας τα χρώματα του υπερωκεάνιου δεν άφηναν καμία αμφιβολία για το είδος του πλοίου - κάτι που θεωρητικά σήμαινε και την προστασία του από εχθρικές επιθέσεις. Για ασφάλεια κατά τη διάρκεια της νύχτας, μία σειρά από πράσινες ηλεκτρικές λάμπες τοποθετούνται σε κάθε πλευρά, κατά μήκος των καταστρωμάτων περιπάτου και δύο μεγάλοι κόκκινοι σταυροί ψηλότερα, στο κατάστρωμα με τις σωσίβιες λέμβους. Έτσι, τη νύχτα κάθε σταυρός φωτίζεται με 125 ηλεκτρικές λάμπες και γίνεται σήμα κατατεθέν του μεγαλύτερου πλωτού νοσοκομείου.
Στα τέλη του 1915, η Μεσόγειος είναι ένα τεράστιο δίκτυο διακίνησης στρατιωτικών μεταγωγικών και νοσοκομειακών πλοίων. Το κέντρο των νοσοκομειακών επιχειρήσεων βρίσκεται στην Λήμνο. Τραυματίες από διάφορα μέτωπα του πολέμου, μεταφέρονται στα ήδη υπερπλήρη νοσοκομεία, στο Μούδρο. Ο Βρετανικός λόγω της χωρητικότητάς του και των υψηλών ταχυτήτων που μπορεί να αναπτύσσει, είναι το ιδανικό πλοίο γι΄αυτή την αποστολή. Στις 6 Δεκεμβρίου το Ναυαρχείο ενημερώνει επισήμως τις γερμανικές αρχές μέσω ουδέτερων αμερικανικών διπλωματικών διόδων, για την ιδιότητα του Βρετανικού ως νοσοκομειακό πλοίο. Στις 11 Δεκεμβρίου, με καπετάνιο τον CAPTAIN CHARLES BARTLETT , ο Βρετανικός αναχωρεί από το Μπέλφαστ για το Λίβερπουλ όπου φθάνει το επόμενο πρωί και φορτώνει άμεσα νοσοκομειακό εξοπλισμό. Στις 23 Δεκεμβρίου ξεκινά για το παρθενικό του ταξίδι με προορισμό το Μούδρο, το πιο εντυπωσιακό νοσοκομειακό πλοίο που αρμένισε ποτέ τους ωκεανούς …

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΑΞΙΔΙ

Ο Βρετανικός πραγματοποίησε 5 ταξίδια στη Μεσόγειο, με αποστολή την μεταφορά τραυματιών από το Μούδρο ή τη Νεάπολη της Ιταλίας όπου παρελάμβανε ασθενείς από άλλα πλοία και έκανε και ανεφοδιασμό. Κάθε φορά που επιβιβάζονταν τραυματίες στο πλοίο, υποχρεώνονταν να φορούν ειδικές στολές που αποτελούνταν από μπλε παντελόνια και σακάκια με καφέ κολάρο και μανσέτες. Διαφορετικά, δεν τους επιτρεπόταν να εμφανίζονται στο κατάστρωμα, γιατί η θέα στρατιωτικών στο Βρετανικό θα μπορούσε να δημιουργήσει υποψίες σε διερχόμενα εχθρικά σκάφη και να θέσει σε άμεσο κίνδυνο τους επιβάτες του νοσοκομειακού πλοίου.
O Βρετανικός δεν είχε ακόμα συμπληρώσει ένα χρόνο υπηρεσίας ως νοσοκομειακό πλοίο, όταν αναχώρησε την Κυριακή 12 Νοεμβρίου του 1916 στις 2:23 μ.μ. για το έκτο και τελευταίο του ταξίδι… Η θάλασσα ήταν ήρεμη αλλά έκανε παγωνιά. Το πλοίο έφθασε στη Νεάπολη το πρωί της 17ης Νοεμβρίου, όπου έκανε ανεφοδιασμό σε κάρβουνο και νερό. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας έπρεπε να αναχωρήσει για το Μούδρο. Μια ξαφνική αλλαγή του καιρού όμως ανάγκασε το πλοίο να παραμείνει στο λιμάνι μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα. Το απόγευμα της 19ης Νοεμβρίου, ο καιρός άρχισε να βελτιώνεται και ο καπετάνιος αποφάσισε να σαλπάρει. Η βελτίωση αυτή όμως ήταν προσωρινή και η θάλασσα είχε αρχίσει ήδη να φουσκώνει καθώς ο πλοηγός του πλοίου απομακρυνόταν. Ο Βρετανικός όμως συνέχισε το ταξίδι του στην αγριεμένη θάλασσα …

Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 1916. Ώρα 08:00 το πρωί.
Ο Βρετανικός πλέει ανάμεσα στην Κέα και την Μακρόνησο, με προορισμό το λιμάνι του Μούδρου. Ο καπετάνιος C.Bartlett μαζί με τους αξιωματικούς Robert Hume και D.Mc Tavish, βρίσκονται στην γέφυρα του πλοίου. Γίνεται αλλαγή σκοπιάς στον ιστό του πλοίου και αναλαμβάνει καθήκοντα ο J.Murray. Το κουδούνι για το πρωινό ηχεί και το ιατρικό προσωπικό αρχίζει να συγκεντρώνεται στην τραπεζαρία για το τελευταίο γεύμα εν πλω, πριν φθάσουν στο Μούδρο. Η πλοιοσυνοδός Violet Jessop – η οποία είχε επιζήσει από το ναυάγιο του Τιτανικού – είναι στην κουζίνα πίσω από την κύρια τραπεζαρία και ετοιμάζει πρωινό για μία άρρωστη νοσοκόμα που δεν μπορούσε να βγει από την καμπίνα της. Η νοσοκόμα Sheila Macbeth πηγαίνει βιαστικά προς την τραπεζαρία γιατί έχει αργήσει για το πρωινό ενώ ο αιδεσιμώτατος John Fleming βρίσκεται στην καμπίνα του και κοιτάζει από το φινιστρίνι ένα μακρινό νησί.
Ώρα 8:12π.μ. Ξαφνικά ακούγεται μία πολύ δυνατή έκρηξη, Ακαριαία ένας ανατριχιαστικός θόρυβος διαπερνά το πλοίο σε όλο το μήκος του. Όταν το βουητό καταλαγιάζει, όλοι περιμένουν ν’ ακούσουν το συναγερμό έχοντας πλέον αντιληφθεί τι έχει συμβεί. Στη γέφυρα, ο καπετάνιος C.Bartlett προσπαθεί να βρει τρόπο να σώσει το πλοίο του. Αμέσως δίνει εντολή να σταματήσουν οι μηχανές, να κλείσουν οι στεγανές πόρτες και να σταλεί σήμα κινδύνου:
«Ο Βρετανικός … προσέκρουσε σε νάρκη έξω από το λιμάνι του Αγίου Νικολάου ... Save Our Souls (σώστε τις ψυχές μας)…»
Η έκρηξη είχε γίνει στην δεξιά πλευρά του πλοίου στο στεγανό ανάμεσα στα αμπάρια 2 και 3. Με δύο μόνο αμπάρια ανοιχτά στη θάλασσα, το πλοίο που υποτίθεται ότι ήταν κατασκευασμένο να επιπλέει ακόμα και με 6 διαμερίσματα πλημμυρισμένα, δεν θα έπρεπε να διατρέχει κίνδυνο. Τα πράγματα όμως ήταν πολύ χειρότερα.
Στην τραπεζαρία όλοι προσπαθούν να κρατήσουν την ψυχραιμία τους. Ο ταγματάρχης Harold Priestly συμβουλεύει τους επιβάτες, να παραμείνουν στις θέσεις τους, εφόσον δεν έχει χτυπήσει συναγερμός. Ο αιδεσιμώτατος Fleming, όντας στο διάδρομο προς την τραπεζαρία την ώρα της έκρηξης, τρέχει πίσω στην καμπίνα του παίρνει το σωσίβιό του και πηγαίνει στον προκαθορισμένο σταθμό εκτάκτου ανάγκης σε έναν από τους κάτω θαλάμους, να δει μήπως κάποιος χρειάζεται βοήθεια. Αντικρίζοντας τους θαλάμους άδειους αρχίζει να κατευθύνεται προς την τραπεζαρία. Πριν προλάβει να φθάσει, οι σειρήνες κινδύνου στέλνουν τον διαπεραστικό τους ήχο σε όλο το πλοίο. Ο τόπος γεμίζει γιατρούς και νοσοκόμες που πηγαινοέρχονται προσπαθώντας να πάρουν από τις καμπίνες τους τα σωσίβια τους πριν ανέβουν στο κατάστρωμα.
Η ζημιά ήταν μεγάλη. Το στεγανό περίβλημα εκτείνονταν μόνο μέχρι το λεβητοστάσιο Νο 6 και έτσι δεν υπήρχε τίποτα που να προστατεύει την αποθήκη με τα κάρβουνα στο αμπάρι Νο 3, από την έκρηξη. Το ωστικό κύμα από την έκρηξη, δεν είχε καταστρέψει μόνο το στεγανό ανάμεσα στ’ αμπάρια 2 και 3. Είχε προκαλέσει ζημιές και στο στεγανό ανάμεσα στα διαμερίσματα 1 και 2. Περιέργως, το στεγανό ανάμεσα στο αμπάρι Νο 3 και το λεβητοστάσιο Νο 6 έμοιαζε άθικτο ενώ τα γεγονότα έδειχναν το αντίθετο. Οι θύρες της υδατοστεγούς σήραγγας των θερμαστών, η οποία εκτείνονταν από το λεβητοστάσιο Νο 6 μέχρι τα καταλύματα των θερμαστών στην πλώρη του πλοίου, ήταν ανοιχτές. Η σήραγγα είχε υποστεί τόσο σοβαρή ζημιά που σύντομα που σύντομα άρχισε να διεισδύει νερό μέσα στο λεβητοστάσιο. Ακόμα όμως και με τα 4 διαμερίσματα πλημμυρισμένα το πλοίο είχε πιθανότητες να κρατηθεί στην επιφάνεια. Για κάποιο άγνωστο λόγο όμως, η στεγανή πόρτα ανάμεσα στα λεβητοστάσια 5 και 6 δεν είχε κλείσει σωστά με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει και το λεβητοστάσιο Νο 5. Σύμφωνα με τις κατασκευαστικές του προδιαγραφές, ο Βρετανικός μπορούσε να παραμείνει αβύθιστος ακόμα και με τα έξι πρωραία διαμερίσματα πλημμυρισμένα.
Εξετάζοντας τις επιλογές του ο καπετάνιος C. Bartlett αποφασίζει να κατευθύνει το πλοίο στη Τζια σε μια προσπάθεια να το προσαράξει. Η αυξανόμενη κλίση του πλοίου όμως προς τα δεξιά σε συνδυασμό με το βάρος των 102 τόνων του πηδαλίου, δημιουργεί προβλήματα στον κατευθυντήριο μηχανισμό. Χρησιμοποιώντας τις μηχανές που δεν έχουν υποστεί βλάβες, ο καπετάνιος καταφέρνει να στρίψει το πλοίο επιτυχώς και αρχίζει να το οδηγεί προς την ξηρά. Με την επαναλειτουργία των μηχανών όμως – ίσως λόγω της μπροστινής κίνησης – αρχίζουν τα πρωραία διαμερίσματα να πλημμυρίζουν με μεγάλη ταχύτητα. Αμέσως ο καπετάνιος διατάζει να σταματήσουν και πάλι οι μηχανές. Καθώς το πλοίο συνεχίζει να βυθίζεται με την πλώρη, δίνεται η εντολή να κατεβούν οι σωστικές λέμβοι.
Ενώ η εγκατάλειψη του Βρετανικού είναι σε εξέλιξη, η βοήθεια είναι ήδη καθ’ οδόν. Στις 08:15π.μ το βρετανικό αντιτορπιλικό SCOURGE που βρισκόταν έξω από τις Φλέβες έλαβε το S.O.S. που εξέπεμπε ο Βρετανικός. Αμέσως ο κυβερνήτης του Scourge αντιπλοίαρχος Henry Tupper έβαλε πορεία για την Κέα, διέταξε τα γαλλικής σημαίας ρυμουλκά Goliath, Polyphemus και Trawler να το ακολουθήσουν και έστειλε σήμα στο βρετανικό αντιτορπιλικό FOXHOUND που περιπολούσε στο Σαρωνικό, να σπεύσει προς βοήθεια. Yπήρχε όμως διαθέσιμη βοήθεια, ακόμα πιο κοντά στο Βρετανικό. Το βοηθητικό καταδρομικό Heroic υπό τον κυβερνήτη αντιπλοίαρχο Percival Ram, είχε προσπεράσει το Βρετανικό νωρίτερα το πρωί ενώ ήταν καθ’ οδόν από το Μούδρο στη Σαλαμίνα. Στις 08:28, ενώ έκανε βόρεια στροφή προς τον Σαρωνικό, έλαβε σήμα κινδύνου και άλλαξε αμέσως πορεία κατευθυνόμενο προς το χτυπημένο νοσοκομειακό πλοίο.
Εν τω μεταξύ, μισή ώρα μετά την έκρηξη, το πλοίο έχει πλέον πάρει πολύ μεγάλη κλίση. Οι πρώτες βάρκες έχουν ήδη γεμίσει με νοσοκόμες και βρίσκονται στο νερό. Λόγω της μεγάλης κλίσης προς τα δεξιά, αρκετές από τις σωστικές λέμβους στην αριστερή πλευρά είναι αδύνατο να κατεβούν στο νερό. Μέλη του πληρώματος, ρίχνουν στη θάλασσα σχεδίες και καρέκλες για να βοηθήσουν όσους βρίσκονται μέσα στο νερό. Η εκκένωση του πλοίου γίνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Όλοι περιμένουν τη σειρά τους για να επιβιβαστούν στις βάρκες. Ο αιδεσιμώτατος Fleming τρέχει κάτω στην τραπεζαρία για να μαζέψει όσο το δυνατόν περισσότερο ψωμί για τους ναυαγούς στις βάρκες. Καθώς επιστρέφει στο αριστερό κατάστρωμα βλέπει δύο από τις σωστικές λέμβους της αριστερής πλευράς να παρασύρονται από τις προπέλες που είναι εν λειτουργία και να κομματιάζονται!
Η κατάσταση του πλοίου ήταν πλέον πολύ ανησυχητική. Τα φινιστρίνια του καταστρώματος Ε , που ήταν κανονικά 25 πόδια πάνω από την ίσαλο, ήταν τώρα ήδη κάτω από το νερό κάνοντάς το να αναβράζει με ανατριχιαστικό θόρυβο. Και το χειρότερο ήταν ότι πολλά από αυτά είχαν νωρίτερα ανοιχτεί για να αεριστούν τα κάτω καταστρώματα του πλοίου πριν επιβιβαστούν οι ασθενείς και τώρα επιτάχυναν τη βύθισή του.
Ο καπετάνιος C.Bartlett, βλέποντας την πολύ επικίνδυνη κλίση που είχε πλέον το πλοίο είχε αποφασίσει να κάνει μία τελευταία προσπάθεια να προσαράξει το υπερωκεάνιο, στην Κέα. Έτσι έδωσε εντολή να ξεκινήσουν οι μηχανές. Με την απότομη ώθηση όμως το ήδη πλαγιασμένο πλοίο, έγειρε προς τα εμπρός. Οι τεράστιες προπέλες ξενέρισαν προκαλώντας ισχυρότατες δίνες που προσέλκυσαν και κομμάτιασαν δύο μικρές βάρκες που βρισκόντουσαν κοντά τη στιγμή εκείνη. Μόνο δύο άνθρωποι προλαβαίνουν να πέσουν στο νερό πριν τους τραβήξει η δίνη. Η Violet Jessop που αντιλήφθηκε τι επρόκειτο να συμβεί πήδηξε στη θάλασσα για να γλιτώσει. Μόλις έπεσε στο νερό βυθίστηκε και στη συνέχεια ενώ ανέβαινε στην επιφάνεια χτύπησε το κεφάλι της στην καρίνα της βάρκας. Παλεύοντας να σωθεί κατάφερε να κρατηθεί από το χέρι ενός άλλου κολυμβητή και να ξαναβγεί στην επιφάνεια ευτυχώς, αυτή τη φορά μακριά από το πλοίο. Μόλις μπόρεσαν να πλησιάσουν, τους περισυνέλεξαν οι ναυαγοί από τις άλλες σωστικές λέμβους.
Πλέον, ήταν φανερό ποια θα ήταν η μοίρα του νοσοκομειακού πλοίου. Το τέλος ήταν κοντά. Καθώς το υπερωκεάνιο γέρνει όλο και περισσότερο προς τα δεξιά και η θάλασσα αρχίζει να καλύπτει ένα ένα τα καταστρώματά του, ο καπετάνιος ηχεί για τελευταία φορά την σειρήνα εγκατάλειψης πλοίου. Στη συνέχεια πέφτει στη θάλασσα από τη δεξιά πτέρυγα της γέφυρας. Ο αρχιμηχανικός Robert Fleming και οι μηχανικοί που έχουν απομείνει στο μηχανοστάσιο, διαφεύγουν από την καπνοδόχο που λειτουργούσε ως αεραγωγός για το χώρο αυτό. Καθώς το πλοίο γέρνει όλο και περισσότερο μέσα στο νερό τα φουγάρα του υποχωρούν κάτω από τη μεγάλη πίεση. Στις 09:07 π.μ. ο Βρετανικός έχοντας πάρει πολύ μεγάλη κλίση προς τα δεξιά και με το μεγαλύτερο μέρος του ήδη κάτω από την επιφάνεια, βυθίζεται με την πλώρη, μόλις 55 λεπτά από την στιγμή της έκρηξης …

Οι ναυαγοί έβλεπαν από μακριά το επιβλητικό υπερωκεάνιο να χάνεται και άκουγαν τους λέβητες να εκρήγνυνται μέσα στο κύτος του, λόγω της εισροής υδάτων μέσα από τις σωληνώσεις των καπνοδόχων. Τριανταπέντε σωστικές λέμβοι είχαν διασκορπιστεί στην περιοχή ενώ υπήρχαν και πολλοί ναυαγοί μέσα στη θάλασσα. Ο καπετάνιος κολύμπησε μέχρι την κοντινότερη βάρκα και από εκεί άρχισε να διοργανώνει τη διάσωση όσων κολυμπούσαν. Ο καπνός των πλοίων που έσπευδαν στην περιοχή για βοήθεια διακρίνονταν ήδη στον ορίζοντα. Πρώτος έφθασε στο σημείο του ναυαγίου ένας ψαράς από τον Άγιο Νικόλα, ο Φραγκίσκος Ψίλας, ο οποίος κατάφερε να περισυλλέξει μερικούς αξιωματικούς από τη θάλασσα. Ήδη οι μηχανοκίνητες λέμβοι είχαν αρχίσει να κατευθύνονται με τους τραυματισμένους στο λιμάνι του Αγ. Νικόλα. Λίγο πριν τις 10:00, έφθασε στην περιοχή και το καταδρομικό Heroic. Ακολούθησε το αντιτορπιλικό Scourge και αργότερα το H.M.S. Foxhound, το H.M.S. Foresight, και το H.M.S. Chasseur. Ευτυχώς, το τέλος του Βρετανικού δεν υπήρξε τόσο τραγικό όσο αυτό του αδελφού του πλοίου Τιτανικού. Την ώρα της έκρηξης πάνω στο Βρετανικό υπήρχαν 1134 επιβάτες από τους οποίους 21 τραυματίστηκαν και 29 έχασαν τη ζωή τους. Οι συνέπειες της βύθισης θα ήταν πολύ χειρότερες αν στο πλοίο υπήρχαν και οι χιλιάδες τραυματίες που πήγαινε να παραλάβει από το Μούδρο. Οι απώλειες θα ήταν σίγουρα πολύ περισσότερες…

[ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ]

ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΣ ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΤΙΤΑΝΑ

Νοέμβριος του 1916: Ο Βρετανικός, το μεγαλύτερο νοσοκομειακό πλοίο του κόσμου βυθίζεται ανοιχτά της Κέας.
Νοέμβριος του 1975: Ο Γάλλος ερευνητής Ζακ Υβ Κουστώ, εντοπίζει το ναυάγιο του Βρετανικού στο βυθό της Κέας.
Ένα χρόνο αργότερα, ο Κουστώ έρχεται με το ερευνητικό του πλοίο ΚΑΛΥΨΩ στην Ελλάδα για να καταδυθεί με την ομάδα του στο ναυάγιο του Βρετανικού. Σκοπός της υποβρύχιας έρευνας, είναι η κινηματογράφηση του ναυαγίου και η ανεύρεση στοιχείων που θα μαρτυρήσουν την αιτία βύθισης του υπερωκεάνειου.
Η κινηματογράφηση έγινε, η αιτία της βύθισης όμως
παραμένει άγνωστη μέχρι σήμερα. Κατά τη διάρκεια των καταδύσεων χρησιμοποίησε ένα καταδυτικό κώδωνα ενώ η αποσυμπίεση γινόταν στο κατάστρωμα του “Καλυψώ” μέσα στο θάλαμο αποσυμπίεσης.Οι δύτες του Κουστώ πραγματοποίησαν χρονικές παραμονές (υποβρυχίως) της τάξεως των 15 λεπτών της ώρας μαζί με την κάθοδο, ενώ η αποσυμπίεση διαρκούσε 2 ώρες και 45’ λεπτά. Ο συνολικός χρόνος κατάδυσης ήταν περίπου 3 ώρες. Για την κατάδυση χρησιμοποιούσαν μείγματα ηλίου, μία τεχνική ιδιαίτερα πρωτοποριακή για την εποχή εκείνη, που στην Ελλάδα είναι λίγοι οι δύτες που την γνωρίζουν ακόμα και σήμερα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην αποστολή αυτή συμμετείχαν 2 Έλληνες καταξιωμένοι δύτες ο κ. Αντωνόπουλος και ο κ. Νικολαϊδης. Ο Κουστώ, στην αποστολή αυτή έκανε κάτι εκπληκτικό. Έψαξε και βρήκε μία από τις νοσοκόμες που επέζησαν από το ναυάγιο, τη σκωτσέζα Sheila Macbeth, που το ‘ 76 ήταν 85 χρονών και έπασχε από παραμορφωτική αρθρίτιδα. Ο Κουστώ, έφερε την ηλικιωμένη νοσοκόμα με ελικοπτερο - που δεν μπορούσε ούτε να περπατήσει - στο Καλυψώ και την κατέβασε με το βαθυσκάφος Sous-coupe στα 110 μέτρα για να ξαναδεί το Βρετανικό μετά από 60 χρόνια! Και δεν σταμάτησαν εκεί οι εκπλήξεις του Κουστώ προς την νοσοκόμα Macbeth. Τη ρώτησε που βρισκόταν η καμπίνα της και όταν διαπίστωσε ότι ήταν σε προσιτό μέρος του ναυαγίου έστειλε δύτες να την ερευνήσουν. Όταν αργότερα οι δύτες επέστρεψαν στην επιφάνεια κρατώντας ένα ρολόι, η ηλικιωμένη γυναίκα - ιδιαίτερα συγκινημένη - το αναγνώρισε. Ήταν το ρολόι της, που 60 χρόνια πριν το είχε αφήσει στην καμπίνα της λίγο πριν φύγει βιαστικά για την τραπεζαρία, γιατί είχε αργήσει για πρωινό. Λίγα λεπτά μετά ακούστηκε η τρομερή έκρηξη και άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για το Βρετανικό.
Το ναυάγιο όμως, επισκέφθηκε το 1976 κι ένας άλλος Έλληνας, ο γνωστός σε όλους Μίκης Θεοδωράκης. Ο Κουστώ τον κατέβασε με το βαθυσκάφος στο Βρετανικό, διότι επρόκειτο να συνθέσει τη μουσική για το ντοκυμαντέρ γύρω από το ναυάγιο και ήθελε να ζήσει από κοντά τις εικόνες που επρόκειτο να «ντύσει» με νότες…
Είκοσι χρόνια μετά, τον Αύγουστο του 1995, ο Κώστας Θωκταρίδης με την ομάδα του ξαναφέρνει το θέμα στην επικαιρότητα όταν μετά από έρευνες δύο ετών εντοπίζει το επιβλητικό ναυάγιο και καταδύεται σ’ αυτό. Η πρώτη εικόνα που αντίκρισε ο Κ.Θ. στο βυθό του Κάβο Ντόρο, ήταν τα φινιστρίνια από τις καμπίνες του ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΥ, που είναι σε πολύ καλή κατάσταση, σχεδόν ατόφιος. Το γιγαντιαίο πλοίο είναι καλυμμένο από σφουγγάρια και θαλάσσιους οργανισμούς και ακουμπά στο βυθό με την δεξιά του πλευρά. Εκτός από το ρήγμα της δεξιά πλευράς που προκλήθηκε από την έκρηξη που είχε ως αποτέλεσμα τη βύθιση του πλοίου, υπάρχει και ένα σημαντικό ρήγμα στην αριστερή πλευρά της πλώρης που κατά πάσα πιθανότητα δημιουργήθηκε από την πίεση που δέχθηκε το κύτος καθώς ακουμπούσε στον βυθό. Τα φουγάρα του κοιτούν προς το Βορρά.
Η είδηση ότι ξανάρχισαν έρευνες στο ναυάγιο του Βρετανικού από Έλληνες δύτες, ταξίδεψε σ’όλο τον κόσμο και το βυθισμένο υπερωκεάνιο έγινε πόλος έλξης για πολλούς ερευνητές. Πρώτος ήρθε στην Ελλάδα – λίγες μόνο εβδομάδες μετά την ελληνική αποστολή στο Βρετανικό – ο διεθνούς φήμης ερευνητής Robert Ballard. Ο άνθρωπος που εντόπισε τον Τιτανικό πραγματοποίησε έρευνες στο αδελφό του πλοίο, στην Κέα, με το πυρηνοκίνητο ερευνητικό υποβρύχιο NAVY RESEARCH1 και το υδρογραφικό πλοίο CAROLYN QUEST. Μετά την πρώτη του «επίσκεψη» στο Βρετανικό με το πυρηνοκίνητο υποβρύχιο είχε παραχωρήσει στη γράφουσα συνέντευξη – σε παγκόσμια αποκλειστικότητα – λίγα λεπτά μετά την ανάδυση του NAVY RESEARCH1.

R.Ballard : «Είμαι συγκινημένος που - συμπτωματικά - στην 10η επέτειο ανεύρεσης του Τιτανικού, βρίσκομαι στο αδελφό του πλοίο, τον Βρετανικό. Το ναυάγιο του Βρετανικού , είναι ολόκληρο . Πρόκειται για πολύ όμορφο πλοίο. Είναι βυθισμένο με την δεξιά πλευρά του και διατηρείται στην κατάσταση που ήταν όταν βυθίστηκε το 1916. Υπάρχει ένα μεγάλο ρήγμα στην πλώρη του , που ίσως να προκλήθηκε από την από την πρόσκρουση του στην νάρκη , η οποία το βύθισε. Η γέφυρα και το 90% του πλοίου είναι ακριβώς όπως ήταν όταν βυθίστηκε.”

Ερ. Θα κάνετε έρευνες γύρω από τα αίτια βύθισης του Βρετανικού ;

R.Ballard: “Πραγματοποιούμε έρευνες στην περιοχή, όλη μέρα και όλη νύχτα, με την βοήθεια του πυρηνοκίνητου υποβρυχίου, το οποίο έχει εκπληκτικό ηχοβολιστικό σύστημα. Ψάχνουμε να βρούμε την άγκυρα της νάρκης που βύθισε το πλοίο. Αν καταφέρουμε να εντοπίσουμε αυτή την άγκυρα και την καρβουνόσκονη ή τα θρύμματα του πλοίου, τότε θα μπορέσουμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι όντως ο Βρετανικός, χτυπήθηκε από νάρκη.»

Oύτε όμως και ο R. Ballard κατάφερε να συγκεντρώσει αρκετά στοιχεία που να αποδεικνύουν τι ήταν αυτό που προκάλεσε τη βύθιση του Βρετανικού. Ακολούθησαν
πολλές ερευνητικές αποστολές. Τεκμηριωμένη απάντηση όμως στο μυστήριο της βύθισης του ασφαλέστερου πλοίου εκείνης της εποχής, δεν έχει δοθεί ακόμα…

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΒΥΘΙΣΗΣ

Τι συνέβει όμως το μοιραίο εκείνο Φθινοπωρινό πρωινό του 1916;
Με ποιο τρόπο βυθίστηκε μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα ένα από τα μεγαλύτερα και ασφαλέστερα πλοία του κόσμου; Ερωτήματα που έχουν μείνει αναπάντητα μέχρι σήμερα και προβληματίζουν πολλούς ερευνητές ανά τον κόσμο.
Αμέσως μετά την απώλεια του Βρετανικού, έγιναν έρευνες για να εξακριβωθούν τα αίτια της βύθισής του. Το έργο αυτό, ανέλαβαν δύο αξιωματικοί από το HMS Duncan που βρισκόταν στη Σαλαμίνα και ήταν ένα από τα πολλά συμμαχικά πλοία που βοήθησε στην μεταφορά των ναυαγών σε νοσοκομεία και ασφαλή καταλύματα. Οι έρευνες όμως έγιναν κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες, αφού οι δύο αξιωματικοί Hugh Heard και George Staer είχαν στη διάθεσή τους μόνο ορισμένους από τους επιζώντες . Λόγω του μεγάλου αριθμού των ναυαγών δεν μπορούσαν να συγκεντρωθούν όλοι σ’ ένα μόνο πλοίο, κι έτσι είχαν διασκορπιστεί σε διάφορα πολεμικά σκάφη που βρίσκονταν στην ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, ο χρόνος που είχαν στη διάθεσή τους για να ολοκληρώσουν την αναφορά τους ήταν πολύ περιορισμένος. Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν οι Heard και Staer κατέληξαν αρχικά στο συμπέρασμα ότι το πιο πιθανό είναι ότι έγινε μόνο μία έκρηξη κι όχι περισσότερες όπως υποστήριζαν ορισμένοι. Ως προς την αιτία βύθισης τα πιο πιθανά σενάρια της εποχής αναφέρονταν σε τορπίλη ή νάρκη. Η εκδοχή της τορπίλης υποστηρίχθηκε από τον αξιωματικό τροφοδοσίας P.Walters, ο οποίος ανέφερε ότι διέκρινε την τροχιά μιας τορπίλης που πλησίαζε την αριστερή πλευρά του πλοίου. Για τορπίλη είχε κάνει λόγο κι ένας βοηθός ψήστη, ο H. Etches, αλλά εκείνος υποστήριζε ότι την είδε να έρχεται προς το υπερωκεάνιο από τη δεξιά πλευρά…
Εν τω μεταξύ, ο σκοπός J. Conelly λίγο πριν τις 08:00 π.μ. είχε αναφέρει ότι είδε δύο ύποπτα αντικείμενα. Την προηγούμενη ημέρα στο κανάλι της Κέας είχε πραγματοποιήσει ναρκαλιεία το HSM Foxhound αλλά οι νησιώτες από τον Αϊ Νικόλα ανέφεραν ότι νωρίς το πρωί της 21ης Νοεμβρίου είδαν ένα υποβρύχιο στην περιοχή. Αυτό το υποβρύχιο θα μπορούσε να είχε ναρκοθετήσει ξανά το κανάλι της Κέας. Eξετάζοντας όλα τα ενδεχόμενα, οι Heard και Staer, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι κατά πάσα πιθανότητα ο Βρετανικός βυθίστηκε από νάρκη. Δεν παρέλειψαν όμως να συμπεριλάβουν στην αναφορά τους και τη δυσλειτουργία των υδατοστεγών θυρών στο πρωραίο τμήμα του πλοίου καθώς επίσης και τα ανοιχτά φινιστρίνια του καταστρώματος Ε. Δεν μπορούσαν να πουν όμως με σιγουριά τι έφταιξε … Ήταν νάρκη, τορπίλη ή μήπως κάποιο άλλο άγνωστο μέχρι σήμερα όπλο; Έγινε μία έκρηξη ή πολλές; Κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι το πλοίο μετέφερε και πυρομαχικά, με αποτέλεσμα την μεγάλη έκρηξη να ακολουθήσουν πολλές αλλεπάλληλες εκρήξεις. Άλλοι ότι εξερράγησαν οι λέβητες. Όλα αυτά όμως μέχρι σήμερα παραμένουν υποθέσεις …

Λίγους μήνες πριν το τέλος του πολέμου , μετά τη βύθιση ενός Γερμανικού υποβρυχίου τύπου UB -109 ένα μέλος του πληρώματος , αποκάλυψε ότι την περίοδο της βύθισης του Βρετανικού βρισκόταν στο υποβρύχιο U - 73 το οποίο είχε τοποθετήσει νάρκες 1 ώρα πριν, στο σημείο του δυστυχήματος. Η ιστορία αυτή επαληθεύτηκε μετά τον πόλεμο στις Γερμανικές εφημερίδες , από τον GUSTAV SIESS που ήταν και ο κυβερνήτης του υποβρυχίου. Αυτό είναι το πιο γνωστό σενάριο γύρω από τη βύθιση του βρετανικού. Πως όμως μία νάρκη προκάλεσε ένα τόσο μεγάλο ρήγμα στο μεγαλύτερο και ασφαλέστερο υπερωκεανιο της εποχής, βυθίζοντάς το μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα;
Επί 90 χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα ναυάγια του κόσμου ξεκουράζεται σε βάθος 119 μέτρων, χωρίς κανείς να καταφέρει να λύσει το μυστήριο που καλύπτει την βύθιση του. Όπως και να ‘ ναι , ένα είναι σίγουρο. Ο Βρετανικός πήρε μαζί του πολλά μυστικά , που η εξιχνίασή τους ίσως φέρει στο φως
μία ιστορία που κανείς από εμάς μέχρι σήμερα δεν φανταζόταν ..!

[ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ]

SIMON MILLS: ΓΙΑΤΙ ΑΓΟΡΑΣΑ ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΥ

Τον Αύγουστο του 1996, ο Κώστας Θωκταρίδης, έλαβε ένα γράμμα που ανέφερε ότι ο Βρετανός Simon Mills, συγγραφέας που συμμετέχει και στην παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών, είχε αγοράσει το ναυάγιο του Βρετανικού ! Επειδή είχε ενημερωθεί ότι η μοναδική ελληνική ομάδα που ασχολείται με τις έρευνες στο ναυάγιο του νοσοκομειακού πλοίου ήταν αυτή του Κ.Θωκταρίδη, ήθελε να ζητήσει τη συνεργασία και τη βοήθεια του Έλληνα δύτη για την προστασία και τη διατήρηση του θρυλικού πλοίου. Ο S. Mills ήταν στην αποστολή του R. Ballard το 1995 ως ιστορικός σύμβουλος του τηλεοπτικού δικτύου NOVA ,αλλά το ενδιαφέρον του για το Βρετανικό είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα, όταν εντοπίστηκε το ναυάγιο του Τιτανικού. Συνειδητοποίησε τότε, ότι ενώ για τον Τιτανικό υπάρχει έντονο ενδιαφέρον παγκοσμίως και πολλοί τρόποι ( βιβλία, ταινίες, περιοδικά κ.ά.) για να μάθει κανείς την ιστορία του, ελάχιστες πληροφορίες ήταν γνωστές για την τύχη των άλλων δύο πλοίων της White Star Line, τον Ολυμπιακό και το Βρετανικό. Έτσι άρχισε μία έρευνα προς αυτή την κατεύθυνση και το 1991 έγραψε το πρώτο του βιβλίο, με θέμα την ιστορία του Βρετανικού. Πως όμως προέκυψε η αγορά του ναυαγίου?

S.MILLS: “Τον Ιούλιο του 1977 το ναυάγιο πουλήθηκε από την Βρετανική Κυβέρνηση σε ιδιώτες. Τον Ιούλιο του 1996, άκουσα ότι η εταιρεία Tamahine Shipping Ltd., οι τελευταίοι ιδιοκτήτες του Βρετανικού, πουλούσαν τα έννομα συμφέροντά και των 19 ναυαγίων που τους ανήκαν. Επικοινώνησα με την εταιρεία, για να πάρω πληροφορίες για την περίπτωση του Βρετανικού και παρά το γεγονός ότι η τιμή του ήταν κάπως ανεβασμένη σε σύγκριση με τα άλλα 18 ναυάγια ήταν ένα ποσό που μπορούσα να διαθέσω. Έτσι, μόλις τακτοποιήθηκαν και οι τελευταίες νομικές εκκρεμότητες, το ναυάγιο του Βρετανικού πουλήθηκε στην εταιρεία μου, Governcheck Ltd., τον Αύγουστο του 1996».

Ο S.Mills, που πλήρωσε για να αποκτήσει το ναυάγιο του Βρετανικού 15.000 λίρες (περίπου 7.500.000 δρχ ) θεωρεί ότι είναι μία πολύ καλή επένδυση και τονίζει χαριτολογώντας : « Αν κάποιος ενδιαφέρεται να τον αγοράσει του λέω από τώρα ότι ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΠΟΥΛΗΜΑ». Είναι όμως συνηθισμένο φαινόμενο στην Αγγλία, να αγοράζει κανείς ένα ναυάγιο?

S.MILLS: « Όχι, είναι πολύ σπάνιο. Οι περισσότεροι από τους γνωστούς μου, με θεώρησαν τρελό όταν τους είπα για την αγορά μου. Όταν όμως τους εξήγησα τα σχέδιά μου βρήκαν την όλη ιδέα πολύ ενδιαφέρουσα. Βλέπετε, προς το παρόν εξετάζουμε την πιθανότητα το ναυάγιο του Βρετανικού, να γίνει το πρώτο υποβρύχιο μουσείο! Η καλή κατάσταση του ναυαγίου, η εγγύτητά του με την ακτή, η φοβερή διαύγεια των νερών και το γεγονός ότι πρόκειται για το αδελφό πλοίο του Τιτανικού, καθιστούν το Βρετανικό ένα πολύ ισχυρό υποψήφιο για τη δημιουργία υποβρύχιου μουσείου. Ήδη ο Dr. Ballard στην πρώτη του αποστολή το 1995 εξέτασε τις πιθανότητες να γίνει το μουσείο αυτό πραγματικότητα και τ’ αποτελέσματα ήταν πολύ ενθαρρυντικά. Ελπίζω, ότι ο Dr. Ballard θα μπορέσει να ξαναεπισκεφτεί το ναυάγιο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού το 1999 και αν όλα πάνε όπως περιμένω, τότε σε μερικά χρόνια θα μπορούν να υπάρχουν βιντεοκάμερες μόνιμα τοποθετημένες στο βυθό, συνδεδεμένες με ένα κέντρο επισκεπτών στην Κέα καθώς επίσης και με άλλα ωκεανογραφικά ιδρύματα ανά τον κόσμο».

Η πολυετής έρευνα και συλλογή στοιχείων γύρω από το Βρετανικό, είχαν δημιουργήσει έναν ιδιαίτερο δεσμό ανάμεσα στον S. Mills και το ιστορικό ναυάγιο, πριν ακόμα σκεφθεί την πιθανότητα να το αγοράσει.

S.MILLS: « Η αλήθεια είναι ότι πολύ πριν αγοράσω το ναυάγιο, θεωρούσα το Βρετανικό, το «δικό μου πλοίο». Όταν όμως, αντίκρισα για πρώτη φορά το ναυάγιο μέσα από το υποβρύχιο NR1 αποφάσισα ότι θα έκανα ότι μπορούσα προκειμένου ο Βρετανικός να μην υποστεί την ίδια μοίρα με τον Τιτανικό. Αν τελικά γίνει το υποβρύχιο μουσείο, όχι μόνο θα διατηρηθεί το ναυάγιο άθικτο αλλά θα υπάρξει και η δυνατότητα ενός συναρπαστικού επιστημονικού κέντρου. Βεβαίως, τίποτα δεν θα γίνει χωρίς να συνεννοηθούμε με τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, κάτι που θα αναλάβει ο Dr. Ballard εφόσον οριστεί πρώτα ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Όπως θα έλεγε λοιπόν κι ο Οδυσσέας ‘ είναι μακρύς ο δρόμος για την Ιθάκη!’

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Ονομα: Britanic (Βρετανικός).
Εθνικότητα: Αγγλική
Καταγράφθηκε στο Liverpool ως HMHS Britanic
το απόγευμα της 8ης Δεκεμβρίου του 1915.
Αριθμός καταχώρησης: 137490
Τύπος: Ατμόπλοιο
Μήκος: 275,2 μέτρα
Πλάτος: 28,7 μέτρα
Βάρος (μικτό): 48.158 τον.
Εκτόπισμα: 78.950 τον.
Ταχύτητα: 21 κόμβοι
Αριθμός καταστρωμάτων: 9
Αριθμός στεγανών: 17
Χωρητικότητα σε άτομα: 3529 ( 2579 επιβάτες & 950 πλήρωμα )
Ημερομηνία Βύθισης: 21 Νοεμβρίου του 1916
Αριθμός ναυαγίου: 101502722

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΙΤΑΝΙΚΟ
ΣΗΜΕΙΑ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΣ ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ
Μήκος 275,2 μέτρα 268,9 μέτρα
Πλάτος 28,7 μέτρα 28,2 μέτρα
Βάρος 48.158 τον. 46.382 τον.
Εκτόπισμα 78.950 60.000 τον.

http://img206.imageshack.us/my.php?image=11ga9.jpg

http://img206.imageshack.us/my.php?image=16031622rs2.jpg

http://img206.imageshack.us/my.php?image=12jx8.jpg

[Petros Ornithopoulos]

Κώστα Θωκταρίδη ,
σ ευχαριστούμε!!!

Θαυμάσιο !!! Ευχαριστούμε Κώστα Θωκταρίδη !

His Majesty’s Hospital Ship BRITANNIC
...
... Ο Βρετανικός βυθίστηκε το Νοέμβριο του 1916, ενώ έπλεε στην θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στην Τζια και την Μακρόνησο και έγινε το 5ο μεγαλύτερο ναυάγιο στον κόσμο.
…

Ποιά είναι τα μεγαλύτερα από τον Βρετανικό ναυάγια;

[ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ]

Επίσημα θα σου απαντήσω το Σεπτέμβριο διότι το βιβλίο που το αναφέρει βρίσκεται στην αποθήκη και
δεν σκοπεύω να την επισκεφτώ πριν από τα τέλη Αυγούστου.
Η δικιά μου αναφορά είναι σε μήκος η ΚΟΧ με βάση την βιβλιογραφία του βιβλίου.
Η λίστα με τα μεγαλύτερα ναυάγια δεν μπορεί να είναι μια δυστυχώς,
διότι έχουμε λίστα με :

Μήκος πλοίου =  διαστάσεις. Στο εξωτερικό υπαρχουν μεγάλα ναυάγια
δεξαμενόπλοια, αεροπλανοφόρα με μεγάλο μήκος.

ΚΟΧ = Ολική χωρητικότητα που περιλαμβάνει τον όγκο όλων των υπό η υπέρ το
κατάστρωμα καταμετρήσεως του πλοίου κλειστών και στεγασμένων χώρων του πλοίου.
Η μέτρηση γίνεται σε κόρους η κυβικά μέτρα. 1 κόρος = 100 κυβικοί πόδες η 1 κόρος = 2,83 κυβικά μέτρα.
 
ΚΚΚ = Καθαρά χωρητικότητα περιλαμβάνει τον όγκο όλων των εκμεταλλεύσιμων χώρων του πλοίου. 

Εκτόπισμα = στοιχείο που προσδιορίζει το μέγεθος του πλοίου μετριέται σε τόνους και ισούται με το
βάρος του νερού που εκτοπίζει  ο όγκος του πλοίου υπό την επιφάνεια της θάλασσας.

Θύματα = σε αριθμό για παράδειγμα αν θυμάμαι καλά το ναυάγιο με τα περισσότερα θύματα
είναι το Wihelm Gustloff με περισσότερα από 7500 θύματα.
Στην Ελλαδα η μεγαλύτερη ναυτική τραγωδία σε θύματα είναι το ΟΡΙΑ + 4000.

Στην Ελλάδα για παράδειγμα το IRENES SERENADE είναι το μεγαλύτερο ναυάγιο
με ΚΟΧ 50903 και ΚΚΚ 36333 βυθισμένο στον όρμο Ναβαρίνο στην Πυλό από το 1980.
Το μήκος του πλοίου είναι 271,5 μέτρα.

BRITANNIC είναι το δεύτερο μεγαλύτερο σε ΚΟΧ με 48159 και ΚΚΚ 24592 είναι όμως
το μεγαλύτερο βυθισμένο Υπερωκεάνιο στον κόσμο.

ANANGEL GREATINESS είναι το τρίτο μεγαλύτερο ναυάγιο στην Ελλάδα βυθισμένο το 1988 (όμως ανελκύστηκε το 1989)
με ΚΟΧ 41392 και ΚΚΚ 29642 μήκους 243 μέτρα.
 
Και για να καταλάβουμε την διαφορά μεγεθών με ένα πρόσφατο σχετικά ναυάγιο
το SEA DIAMOND είναι ΚΟΧ 22412 και μήκους 142 μέτρων.

Κωστα Θωκταριδη ενα μεγαλο ευχαριστω για τις τοσο χρησιμες πληροφοριες
εισαι σκετη εγκυκλοπεδια.
Τα συγχαριτηρια μου.

[ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ]

Welcome

Θέση ναυάγιου 374225 Βόρειο και 0241653 ανατολικό EURO 50.
Η διάταξη του ναυαγίου στο βυθό είναι πρύμνη ανατολικά και πλώρη δυτικά.

Εικόνα όπως φαίνεται όλο το ναυάγιο από ηχοβολιστικό πλευρικής σάρωσης (side scan sonar) 
διακρίνετε και η μια τσιμινιέρα στην βόρειο δυτική πλευρά του  ναυαγίου.

http://img293.imageshack.us/my.php?image=britannicsssgryb9.jpg

Μια αναπαράσταση του πως είναι το ναυάγιο στο βυθό θα δείτε εδώ ..

http://www.hospitalshipbritannic.com/images/Morten_Model_Hull_blue.jpg

Πολύ καλό site σχετικά με τον Βρετανικό εδώ ..

http://www.hospitalshipbritannic.com/

Και εδώ αναπαράσταση του πως βυθίσθηκε ..

http://www.hospitalshipbritannic.com/sinking_timeline.htm

[Μιχάλης Κατσάνης]

Στην Ελλάδα για παράδειγμα το IRENES SERENADE είναι το μεγαλύτερο ναυάγιο
με ΚΟΧ 50903 και ΚΚΚ 36333 βυθισμένο στον όρμο Ναβαρίνο στην Πυλό από το 1980.
Το μήκος του πλοίου είναι 271,5 μέτρα.

Καλησπέρα Κώστα,
έχουμε κανένα στοιχείο γι'αυτό??
Στίγμα, βάθος, φωτογραφίες,.....,....

Κώστα Θωκταρίδη και πάλι ευχαριστώ πολύ ...

[ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ]

Σκαλίζοντας στο αρχείο μου το φάκελο του Βρετανικού, εντόπισα τους πίνακες αποσυμπίεσης που
είχαν σχεδιάσει ο Κουστώ με τον Dr. Cabarou (διακεκριμένο Γάλλο γιατρό καταδυτικής.)
Σκέφτηκα να τους μοιραστώ μαζί σας διότι έχουν ιστορική σημασία μιας και είναι ίσως οι
αρχαιότεροι - γνωστοί πίνακες για αυτόνομη κατάδυση μικτών αερίων (1976).
Παράλληλα εντόπισα και σημειώσεις που έκαναν μεταξύ τους στα πλαίσια τις  οργάνωσης της αποστολής.
 
Στο ναυάγιο του Βρετανικού όπως είναι γνωστό η ομάδα του Κουστώ
πραγματοποίησε με επιτυχία και χωρίς ατυχήματα 68 καταδύσεις.!
Στην Αποστολή συμμετείχαν αρκετοί έλληνες αλλά και δυο διακριμένοι αυτοδυτες
ο κ. Αντωνόπουλος και ο κ. Νικολαιδης.

Οι πίνακες είναι έως 20 ΒΤ ώρα βυθού και με μέγιστο βάθος τα –109 μέτρα.
Το μίγμα βυθού ήταν Τrimix 14% O2 – 32N2 – 54% He αέρας και οξυγόνο στην αποσυμπίεση.
Κατά την αποσυμπίεση υπήρξε και κώδωνας αποσυμπιεσης κλειστού τύπου.
Εξου και το μεγάλο βάθος αποσυμπιεσης με οξυγόνο που είναι σε στεγνό περιβάλλον.

Πίνακας –109 msw με 20 min BT
http://img252.imageshack.us/my.php?image=britannic109zw1.jpg

Πίνακας  –100.5 msw – 10 min BT
http://img510.imageshack.us/my.php?image=britannictablekoustovb2.jpg

Master  plan
http://img262.imageshack.us/my.php?image=britannicinfokoustotr3.jpg

[ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ]

Παράθεση από: ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ στις Αύγουστος 10, 2007, 09:51:17
Στην Ελλάδα για παράδειγμα το IRENES SERENADE είναι το μεγαλύτερο ναυάγιο
με ΚΟΧ 50903 και ΚΚΚ 36333 βυθισμένο στον όρμο Ναβαρίνο στην Πυλό από το 1980.
Το μήκος του πλοίου είναι 271,5 μέτρα.

Mike
Καλησπέρα Κώστα,
έχουμε κανένα στοιχείο γι'αυτό??
Στίγμα, βάθος, φωτογραφίες,.....,....

Φυσικά Μιχάλη  το στίγμα του ναυαγίου IRENES SERENADE είναι 3655898 Βόρειο και 02140574 ανατολικό με WGS 1984.
Βάθος –40 μέγιστο βυθός. Βρίσκεται 400 μέτρα από την ακτή της Σφακτηρίας με διόπτευση πλώρης 291 μοίρες.
Φωτογραφίες έχω αλλά όχι υποβρύχιες.
Σου παραθέτω & το ιστορικό απόσπασμα σε νέο ποστ που θα ανοίξω με το όνομα IRENES SERENADE 
http://www.theabyss.gr/community/index.php?topic=3436.msg28985#msg28985

[akef]

Οι πίνακες είναι έως 20 ΒΤ ώρα βυθού και με μέγιστο βάθος τα –109 μέτρα.
Το μίγμα βυθού ήταν Τrimix 14% O2 – 32N2 – 54% He αέρας και οξυγόνο στην αποσυμπίεση.
Κατά την αποσυμπίεση υπήρξε και κώδωνας αποσυμπιεσης κλειστού τύπου.
Εξου και το μεγάλο βάθος αποσυμπιεσης με οξυγόνο που είναι σε στεγνό περιβάλλον.

Πίνακας –109 msw με 20 min BT
http://img252.imageshack.us/my.php?image=britannic109zw1.jpg

Πίνακας  –100.5 msw – 10 min BT
http://img510.imageshack.us/my.php?image=britannictablekoustovb2.jpg

Master  plan
http://img262.imageshack.us/my.php?image=britannicinfokoustotr3.jpg

Νομίζω οτι θα ήταν αρκετά ενδιαφέρον αν μπορούσε κάποιος με κάποιο software να επαληθεύσει τους παραπάνω πίνακες!!!!

[Μιχάλης Κατσάνης]

Φυσικά Μιχάλη  το στίγμα του ναυαγίου IRENES SERENADE είναι 3655898 Βόρειο και 02140574 ανατολικό με WGS 1984.
Βάθος –40 μέγιστο βυθός. Βρίσκεται 400 μέτρα από την ακτή της Σφακτηρίας με διόπτευση πλώρης 291 μοίρες.
Φωτογραφίες έχω αλλά όχι υποβρύχιες.
Σου παραθέτω & το ιστορικό απόσπασμα σε νέο ποστ που θα ανοίξω με το όνομα IRENES SERENADE 
http://www.theabyss.gr/community/index.php?topic=3436.msg28985#msg28985

Ευχαριστώ Κώστα. Περιμένω με αγωνία το ποστ με την ιστορία του ναυαγίου!

[ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ]

[Wilhelm Gustloff]

αν θυμάμαι καλά το ναυάγιο με τα περισσότερα θύματα
είναι το Wihelm Gustloff με περισσότερα από 7500 θύματα.

A Memorial to the Wilhelm Gustloff
When the gray light of dawn lifted over the freezing cold waves of the Baltic Sea
on January 31st, 1945, it would fail to fall upon the decks of the Gustloff,
for that night it had been sunk by the Soviet sub S-13 and disappeared under the
dark sea in less than 50 minutes, taking with it 9,343 lives, marking its loss as the
most tragic naval loss in all of history.
http://www.feldgrau.com/wilhelmgustloff.html